Hukuk Sistemleri ve Türk Hukuk Tarihi

Hukuk, toplumların düzenini sağlamak için belirlenen kuralların tamamıdır. Her hukuk düzeni kendi özgün kurallarını ve kavramlarını ifade eder. Hukuk sistemlerinin ve kültürlerinin farklı kurumlarına aşina olabilmek, Karşılaştırmalı Hukuk sayesinde mümkündür. Karşılaştırmalı Hukuk, farklı hukuk düzenlerindeki benzer sorunlara nasıl çözüm bulunduğunu araştırarak belirli bir hayat olayında uygun hukuki çözümün ortaya konmasını amaçlayan bir etkinliktir.

Hukuk Sistemleri

Hukuk sistemleri genel olarak dört alt başlık altında incelenir: Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku.

Kıta Avrupası Hukuku

Kıta Avrupası Hukuku, Roma Hukuku’na dayanır ve Roma Hukuku’nun kavramsal yapısını anlayabilmek için başvurulabilecek kaynaklar arasında Institutiones’ler yer alır. Almanya’da Roma Hukuku’nun Cermenleşmesi ile Pandekt Hukuku ortaya çıkmıştır.

İngiliz Hukuku

İngiliz Hukuku, örnek olay gruplarına ve bunların konu edinildiği yargı kararlarına dayanır. Amerikan Hukuku’nda ve İngiliz Hukuku’nda önceki örnek kararların sonrakiler için bağlayıcı olması ilkesi geçerlidir.

Sosyalist Hukuk

Sosyalist Hukuk, sosyalist demokrasi, sosyalist yasallık ve demokratik merkeziyetçilik temelinde yasal düzenlemeler yapar.

İslam Hukuku

Osmanlı Türkleri İslam dinine mensup olduklarından özel hukuk alanında uygulanan hukuk İslam Hukuku idi. İslam Hukuku’nun kaynakları Kitap (Kur’an), Sünnet, icmâ, kıyas, istihsan, maslahat (mesâlih-i mürsele), örftür.

Karşılaştırmalı Hukuk

Karşılaştırmalı Hukuk, belirli bir hayat olayı karşısında uygun hukuki çözümün ortaya konması amacına bağlı olarak farklı hukuk düzenlerinde benzer sorunlara nasıl çözüm bulunduğunu araştırır.

Türk Hukuk Tarihi

Osmanlı toplumunda, en azından Tanzimat’a kadar şer’i alanda içtihadi, örfi alanda ise yasa temelli bir hukuk varlığını sürdürdü. Tanzimat Fermanı, Osmanlı toplumunun kendisini zorunlu hissettiği dönüşüm ve yenilikleri ortaya koymaya çalıştığı yeni bir dönemin habercisi oldu. Ancak zamanla yapılan düzenlemelerin yanıt veremediği sorunlar ortaya çıktı ve Osmanlı toplumu hukuksal kurumların modernleştirilmesine ve adli kapitülasyonların etkisini hafifletmeye yönelik düzenlemeler yapmaya başladı. Nihayetinde Türk Hukuk Devrimi ile Osmanlı toplumunda köklü bir değişim gerçekleşti. Adli kapitülasyonların kaldırılması, modernleşme ve bağımsızlık amacını birlikte taşıyan Türk Hukuk Devrimi, hukuk alanında köklü değişimi konu edindi.