HAKLI NEDENLE FESİH HALLERİ VE HAKSIZ FESİH
Taraflar arasındaki iş ilişkisini çekilmez hâle getiren ve dürüstlük kuralı gereği bu iş ilişkisinin sürdürülmesi beklenemeyen nedenlerin ortaya çıkması durumunda, bekleme sürelerine uyulmadan sözleşmenin derhâl sona erdirilmesine haklı nedenlerle iş sözleşmesinin feshi denilmektedir.
İşci Açısından Haklı Nedenle Fesih Hâlleri
Yukarıda değindiğimiz gibi İş Kanunu’nun 24. maddesinde işçi için haklı nedenler düzenlenmiştir. 24. maddedeki bu hâller; Sağlık Sebepleri, İyi Niyet ve Ahlak Kurallarına Uymayan Hâller ve Zorlayıcı Sebepler olarak 3 ana bent hâlinde sayılmıştır.
Sağlık sebepleri,ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller ve benzerleri,işverenin işçiyi yanıltması, İşçinin veya aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler sarfedilmesi ve cinsel taciz, sataşma, tehdit ve suç işleme, cinsel tacize karşı gerekli önlemlerin alınmaması, İşçinin ücretinin ödenmemesi
İşveren İçin Haklı Nedenle Fesih Hâlleri
İş Kanunu’nun 25. maddesinde işveren için haklı nedenler düzenlenmiştir. 25. maddede bu hâller; Sağlık Sebepleri, İyi Niyet ve Ahlak Kurallarına Uymayan Hâller, Zorlayıcı Sebepler ve İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması olarak 4 ana bent hâlinde sayılmıştır.
Sağlık sebepleri: İşçinin kendi kastından, derli toplu olmayan yaşayışından, içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması hâlinde, bu sebeplerden dolayı devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi, işveren için haklı nedenle fesih hâlidir (İş K. m. 25/I)
İşçinin işvereni yanıltması :İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı hâlde, bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması, işveren için haklı nedenle fesih hâlidir (İş K. m. 25/II-a).
İşçinin, şeref ve namusuna dokunacak söz veya davranışları, şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatları :İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin hakkında şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması, işveren için haklı nedenle fesih hâlleridir (İş K. m. 25/II-b).
İşverenin başka işçisine cinsel tacizde bulunma :İşçinin, işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması, işveren için haklı neden oluşturmaktadır
Sataşma, içki veya uyuşturucu madde kullanma :İşçinin; işverene, onun aile üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işveren için haklı nedenle fesih hâlidir
İşçinin sadakat borcuna aykırı davranışları :İşçinin; işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin mesleki sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması hâlinde işveren, derhâl fesih hakkını kullanabilecektir(İş K. m. 25/II-e).
İşçinin hapis cezasına mahkûm edilmesi :İşçinin iş yerinde işlediği hareketten dolayı yedi günden fazla hapisle cezalandırılması ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi, işverene ihbarsız ve tazminatsız fesih hakkı vermektedir
İşçinin işine devamsızlığı: İşçi, işverenden izin almaksızın veya haklı bir nedene dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç iş günü işine devam etmez ise, bu işçinin iş sözleşmesi, işveren tarafından haklı nedenle feshedilecektir(İş K. m. 25/II-g).
İşçinin işini yapmaması: İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisat veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması işveren açısından haklı fesih nedeni sayılmaktadır
Zorlayıcı nedenler:iş yerinde faaliyetin sürmesine rağmen işçiyi bir haftadan fazla bir süre çalışmaktan alıkoyan bir sebebin varlığı aranmakta olup bu sebebin işçinin iş yerinde değil, işçinin iş yeri dışındaki çevresinde veya kendisinde meydana gelmesi gerekmektedir. Örneğin; sel, su baskını, kar yağışı gibi sebeplerle ulaşımın kesilmesi, hastalık nedeniyle bölgenin dışına çıkışın yasaklanması gibi durumlarda işine devam edemeyen işçinin iş sözleşmesi zorlayıcı nedene dayanılarak feshedilecektir

Haklı Nedenle Feshin Hukuki Sonuçları
İş Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri uyarınca, iş sözleşmesi haklı nedenle feshedildiğinde işçiye, ücreti ile kanundan ve sözleşmeden doğan para ve parayla ölçülmesi mümkün olan menfaatlerin tam olarak ödenmesi zorunludur (İş K m.32/5).
HAKSIZ FESİH
İş sözleşmesinin feshinde ileri sürülen nedenlerin gerçek olmadığı ispatlanır veya nedenler haklı olmasına rağmen 26. maddede belirtilen süre içerisinde fesih gerçekleştirilmezse, haksız fesihten söz etmiş oluruz
İspat yükü
Fesih hakkının kötüye kullanılması durumunda ispat yükü kime ait olacaktır? Bu; hukuk sistemimizde yer alan düzenlemeye göre, iş güvencesi kapsamı dışında kalan iş ilişkilerinde işverenin fesih hakkını kötü kullandığının ispatı, bunu iddia eden işçiye ait olacaktır.